O mnie Dla pacjentów Współpraca Footscan Kontakt
 







Członek Polskiego Towarzystwa Stopy i Stawu Skokowo-Goleniowego

Uszkodzenia łąkotek

powrót


[] Łąkotki są jednymi z najważniejszych struktur w stawie kolanowym. Położone pomiędzy kością udową i piszczelową, dwie półksiężycowate „podkładki”, mające na przekroju kształt klina pełnią rolę amortyzatorów, zmniejszają tarcie, poprawiają smarowanie stawu i dopasowują kształt powierzchni stawowych kości udowej i piszczelowej.

U osób młodszych uszkodzenia łąkotek są najczęściej wynikiem urazów sportowych. Świeży uraz łąkotki, szybko leczony ma największe szanse na wygojenie, np. po zeszyciu pęknięcia.

U osób po 40rż zaczynają przeważać uszkodzenia na tle zwyrodnieniowym. Łąkotka poddawana wcześniej mikrourazom stopniowo traci swoje właściwości mechaniczne i potrafi się uszkodzić podczas czynności dnia codziennego – kucnięcia, skręcenia kolana, skoku itp.


Ryc.1 Prawidłowa łąkotka ma na przekroju kształt trójkąta i jest jednorodna w środku.

[]
Duża część łąkotki jest pozbawiona naczyń, w tym obszarze prawie nie ma możliwości samoistnego wygojenia pęknięcia. Unaczyniona jest część łąkotki najbliższa torebki stawowej, jest to miejsce gdzie istnieje szansa naprawy i wygojenia uszkodzenia, pozwalające zachować całą łąkotkę. Jeśli uszkodzenie znajduje się w strefie pozbawionej naczyń, jedyną możliwością leczenia jest usunięcie uszkodzonego fragmentu.

Najlepszą z punktu widzenia pacjenta formą leczenia jest szycie łąkotki. Pozwala na zachowanie własnej łąkotki w niezmienionym kształcie. Niestety nie każde uszkodzenie kwalifikuje się do takiego leczenia, szansę na wygojenie mają uszkodzenia położone blisko torebki stawowej, optymalnie świeże. Szansa wyleczenie po szyciu łąkotki wynosi około 80%. Niestety u 20% w ciągu następnych 2 lat może dojść do ponownego pęknięcia.


Ryc.2 Uszkodzona łąkotka, z wyraźną szczeliną pęknięcia.

Meniscektomia to usunięcie uszkodzonego fragmentu łąkotki. Wykonuje się ją w przypadku uszkodzenia w strefie pozbawionej naczyń lub przy znacznym uszkodzeniu oderwanego fragmentu łąkotki. Technika ta musi być stosowana z umiarem, tak aby pozostawić jak największy fragment zdrowej łąkotki na miejscu. Usunięcie niewielkich, brzeżnych fragmentów jest najczęściej dobrze tolerowane przez pacjentów i nie niesie ze sobą większych konsekwencji dla kolana. Problem pojawia się przy utracie większego fragmentu, obejmującego 40-50% masy łąkotki, gdyż pozostała część nie będzie stanowić wystarczającego zabezpieczenia kolana przez dalszym zużywaniem. Szczególnie istotne są tylne fragmenty łąkotek – utrata 50% łąkotki obejmującej cały róg tylny i fragment trzonu z punktu widzenia mechaniki jest równoznaczna z całkowitą utratą łąkotki.

Jeśli w wyniku uszkodzenia lub wcześniejszych zabiegów chirurgicznych doszło do utraty dużej części łąkotki, chcąc zahamować postęp niszczenia stawu można brakujący fragment uzupełnić, wszczepiając implant kolagenowy, który zostanie zasiedlony przez własne komórki biorcy i przebudowany w strukturę zastępującą brakujący fragment.

Często zadawane pytania:

P: Czy można czekać z leczeniem łąkotki?
O: Uszkodzenie łąkotki, gdy już się dokonało, będzie miało tendencję do pogłębiania się. Dodatkowo uszkodzony fragment ulega przemieszczeniom w stawie, mogąc uszkadzać powierzchnie stawowe. Funkcjonowanie, zwłaszcza aktywne, z pękniętą łąkotką będzie z czasem pogarszać stan kolana, więc odwlekanie leczenia jest ryzykowne.

P: Czy mogę wyleczyć uszkodzoną łąkotkę rehabilitacją?
O: W momencie gdy doszło do pęknięcia łąkotki, odpowiednio stosowana fizykoterapia potrafi zmniejszyć odczuwane dolegliwości, nie leczy jednak samej istoty choroby. Próba rozćwiczenia takiego kolana zwiększa z kolei ryzyko dalszego uszkadzania, czasem prowadzi do zmniejszenia dolegliwości, niestety często w mechanizmie „utarcia” uszkodzonego fragmentu.

P: Co mi grozi jeśli stracę dużą część łąkotki?
O: Dzięki łąkotkom chrząstka stawowa jest chroniona przed nadmiernymi obciążeniami. Przy braku dużej części łąkotki kolano nieuchronnie się niszczy, dochodzi do uszkodzenia chrząstki stawowej i rozwoju bolesnych zmian zwyrodnieniowych, co w późniejszym okresie może prowadzić do konieczności założenia endoprotezy stawu.

P: Usunięto mi kilka lat temu fragment łąkotki, obecnie dolegliwości wracają, co robić?
O: Należy ocenić przyczynę dolegliwości. Pozostawiony w poprzednim zabiegu fragment łąkotki mógł ulec dalszemu uszkodzeniu. Jeśli natomiast został usunięty duży fragment łąkotki, bóle mogą być związane z wynikającego z braku łąkotki zaburzenia mechaniki stawu. W takim przypadku rozwiązaniem może być uzupełnienie brakującego fragmentu łąkotki, np. specjalnym implantem kolagenowym.

powrót

Serdecznie zapraszam fizjoterapeutów na szkolenie Diagnostyka i nowoczesne metody usprawniania stawu kolanowego, które będę współprowadzić w Centrum Synergia w Chorzowie 9-10.11.2013.
Więcej informacji o kursie...



Aktualizacja 24.10.2013

Z przykrością informuję, że od września 2012 zakończyłem konsultacje w Warszawie. Wszystkich zainteresowanych wizytą zapraszam do Krakowa.

Aktualizacja 02.09.2012

Nowy artykuł poświęcony biologicznej metodzie leczenia choroby zwyrodnieniowej kolana - Orthokine. Dajmy naszym kolanom szansę na poprawę bez chirurgii.

Zapraszam do lektury.

Aktualizacja 14.02.2012

Dwa nowe artykuły w "Strefie wiedzy" poświęcone stopie płasko-koślawej oraz nowej małoinwazyjnej metodzie leczenia płaskostopia - HyProCure Zapraszam do lektury.
Aktualizacja 02.02.2012

Strefa wiedzy

Nowy dział na mojej stronie o charakterze edukacyjnym, przeznaczony dla pacjentów. Znajdziecie tam artykuły opisujące wybrane choroby i możliwości leczenia.
Zapraszam do lektury.
Aktualizacja 30.07.2011
   
 
©2007-2011 Piotr Chomicki-Bindas